Chronische aandoening – Ziekte van Crohn

Chronische aandoening – Ziekte van Crohn

Gebruikerswaardering: 0 / 5

Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief
 

De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte van het spijsverteringskanaal. Bij de ziekte van Crohn kunnen er in principe ontstekingen optreden in het hele spijsverteringskanaal. Dus in het hele gebied vanaf de mond tot aan de anus. Bij de meeste patiënten zijn alleen de dunne-, dikke-, en/of de endeldarm ontstoken.

De ziekte van Crohn wordt (samen met colitis ulcerosa) ook wel een chronische inflammatoire (ontstekingsachtige) darmziekten genoemd. In het Engels wordt de term IBD (Inflammatory bowel disease) gebruikt. De term IBD moet niet verward worden met de afkorting IBS (Irritable Bowel Syndrome), de zogenaamde 'spastische darm' of 'prikkelbare darm' waarbij geen ontsteking aanwezig is.

Bij de ziekte van Crohn ontstaan er kleine ontstekingen in de darmwand. Dit worden ook wel zweren genoemd. De ontstekingen kunnen zich uitbreiden tot diep in de darmwand. Bij de ziekte van Crohn is de darmwand niet aaneengesloten ontstoken, maar gezonde en zieke stukken darm wisselen elkaar af. Soms groeien de zweren zo ver door de darmwand heen dat er een verbinding ontstaat naar de huid of andere organen. Dit noemen we een fistel. Bij de ziekte van Crohn kunnen ook klachten en ontstekingen buiten het spijsverteringskanaal voorkomen, zo kan ook de mond of anus aangedaan worden. De ontsteking van de darm bij de ziekte van Crohn heeft een uiterst grillig verloop. Het kan variëren van een snelle uitbreiding naar andere darmgedeeltes (acute fase) tot een relatief rustig beeld dat door de jaren heen weinig klachten geeft en nauwelijks behandeling nodig heeft (chronische fase).

Klachten en Symptomen

De klachten en de ernst van de klachten kunnen per patiënt erg variëren. Onderstaande klachten komen onder de patiënten met de ziekte van Crohn het meest voor:

  • Dunne ontlasting of diarree, vaak met bloed en slijm
  • Buikpijn
  • Soms verstopping
  • Bloedarmoede
  • Gewichtsverlies
  • Vermoeidheid
  • Koorts
  • Achterblijvende groei bij kinderen/tieners
  • Wondjes, fistels en abcessen, vaak rond de anus

Vernauwingen in de darm kunnen ontstaan door de vorming van littekenweefsel op plekken waar zweren en fistels ontstaan. Deze vernauwingen kunnen klachten veroorzaken als pijn en problemen met de ontlasting zoals verstopping. Op den duur kan zelfs een darmafsluiting (ileus) ontstaan.

Andere klachten die niet direct in verband staan met de ontstekingen in de darm zijn:

  • Pijnlijke, ontstoken ogen
  • Pijnlijke, gezwollen gewrichten (met name knieën, ellebogen, enkels en polsen)
  • Huidklachten: pijnlijke, blauwrode plekken op de huid (erythema nododsum), meestal van de onderbenen
  • Kleine zweertjes (aften) in de mond
  • Galstenen

Het duurt vaak enige tijd voordat de patiënt met deze klachten naar de arts gaat. Ook het stellen van de diagnose neemt vaak nog enige tijd in beslag, omdat het niet altijd even duidelijk is wat er precies aan de hand is. Er bestaat nog geen eenvoudige test om de ziekte van Crohn vast te stellen.

Mensen met een chronische darmontsteking hebben een licht verhoogde kans om darmkanker te krijgen. Dit verhoogde risico begint zo'n acht jaar nadat de diagnose 'ziekte van Crohn' is gesteld. Om het risico te verminderen is het belangrijk dat u regelmatig een controle-onderzoek krijgt. Uw behandelend arts zal dit met u bespreken.

Diagnose en Oorzaak

Als de huisarts vermoedt dat u een chronische darmontsteking hebt, verwijst hij u door naar een internist of maag-darm-leverarts (MDL-arts) U wordt lichamelijk onderzocht en ook is verder onderzoek nodig om de diagnose te stellen. De volgende onderzoeken kunnen worden gedaan:

  • Bloedonderzoek
    Met bloedonderzoek wordt onderzocht of er sprake is van bloedarmoede en een ontsteking. Ook kan de arts met bloedonderzoek vaststellen hoe uw lichamelijke conditie en voedingstoestand zijn.

  • Ontlastingsonderzoek
    De ontlasting wordt onderzocht om bacteriële infecties uit te sluiten.

  • Beeldvormend onderzoek zoals een echografie, röntgenonderzoek en een CT-scan of MRI-scan.
    In de meeste gevallen wordt de diagnose ziekte van Crohn gesteld door middel van een kijkonderzoek (endoscopie). Bij een endoscopie van de darm wordt de binnenkant van de darm bekeken met behulp van een endoscoop. De endoscoop is een flexibele slang die via de anus in de darm wordt geschoven. Aan het uiteinde van de slang zitten een lampje en een camera. De camerabeelden worden op een scherm weergegeven. Op deze manier kan de arts de binnenkant van de darm goed bekijken. Tijdens een endoscopie kan een stukje weefsel uit de wand van de darm worden genomen. Dit heet een biopsie. Dit stukje weefsel wordt onder de microscoop onderzocht. Dit is nodig om de diagnose te kunnen stellen. Er zijn verschillende soorten endoscopieën. De keuze voor de scopie is afhankelijk van het stuk darm dat de arts wil onderzoeken.

  • Sigmoïdoscopie
    Bij een sigmoïdoscopie worden de endeldarm en het daarboven gelegen bochtige deel (het sigmoïd) onderzocht.

  • Colonoscopie
    Bij een colonoscopie wordt de gehele dikke darm onderzocht

  • Dubbelballon endoscopie en Gastroscopie
    Deze onderzoeken worden gedaan wanneer de arts de maag of dunne darm wil onderzoeken. De flexibele slang van de endoscoop wordt dan via de mond en slokdarm naar de maag en dunne darm gebracht. De arts kan ook hier een biopt nemen en weefsel laten onderzoeken onder de microscoop.

  • Virtuele colonoscopie
    De virtuele colonoscopie is een onderzoek waarbij de arts de dikke darm uitgebreid onderzoekt door middel van CT of MRI technieken. In het geval van een CT-colonografie wordt gebruik gemaakt van röntgenstralen. Bij een MRI-colonografie wordt een sterk magnetisch veld gebruikt om de dikke darm in beeld te brengen. Bij beide technieken wordt de dikke darm driedimensionaal in beeld gebracht. In tegenstelling tot de ‘gewone’ colonoscopie gebruikt de arts bij de virtuele colonoscopie geen endoscoop. Een virtuele colonoscopie is een beeldvormend onderzoek, waarbij de dikke darm van buitenaf in beeld gebracht wordt. Het nadeel van dit onderzoek is dat de arts geen biopt kan nemen.

  • Video capsule endoscopie (camerapil of VCE)
    De videocapsule-endoscopie is een onderzoek waarbij de arts de binnenkant van het maagdarmkanaal kan bekijken. Het onderzoek gebeurt met behulp van een hele kleine camera die in een capsule is ingebouwd. U slikt de draadloze videocapsule door en de camera maakt twee keer per seconde een afbeelding. Via de normale bewegingen (peristaltiek) gaat de capsule door uw hele maagdarmkanaal heen. Meestal verlaat de videocapsule binnen 24-48 uur uw lichaam met de ontlasting.

Behandeling(en)

Medicijnen bij de ziekte van Crohn

De behandeling bij de ziekte van Crohn bestaat veelal uit medicatie. Uw behandelend arts kan verschillende soorten medicatie voorschrijven.

Medicijnen kunnen de ziekte van Crohn (tot noch toe) niet genezen. De behandeling zorgt meestal wel voor een vermindering van de klachten en het remmen van de ontsteking. Ook kunnen de medicijnen voorkomen dat er nieuwe ontstekingen ontstaan. Sommige mensen zijn door medicijnen zelfs (bijna) klachtenvrij!

Meestal is het een kwestie van uitproberen, welk medicijn het best werkt voor u. In sommige gevallen duurt het een tijdje, voordat het beste medicijn voor u ‘gevonden’ is. Dit komt doordat de werking van de medicijnen per patiënt kan verschillen. De bijwerkingen die kunnen ontstaan, verschillen nog meer per patiënt.

Ook de dosis die de arts voorschrijft, verschilt per patiënt. De ‘activiteit’ van de ziekte speelt hierbij een belangrijke rol. Als de ziekte niet actief is, is een lage onderhoudsdosering meestal voldoende. Tijdens een opvlamming kan de arts een hogere dosering of een ander medicijn voorschrijven.

Onderstaande groepen medicijnen worden voorgeschreven bij de ziekte van Crohn:

  • Milde ontstekingsremmers (Mesalazinepreparaten)
    Deze remmen de ontstekingen in de darm en voorkomen nieuwe opvlammingen.

  • Krachtige ontstekingsremmers (corticosteroïden)
    Deze remmen de ontstekingen in de darm, maar hebben vaak ook heftige bijwerkingen. Meestal worden deze ontstekingsremmers zo kort mogelijk voorgeschreven tijdens opvlammingen.

  • Afweeronderdrukkende medicijnen (immunosuppressiva)
    Deze medicijnen remmen het afweersysteem, waardoor er minder ontstekingsreacties ontstaan.

  • TNF-blokkers
    Een speciale groep van afweeronderdrukkende medicijnen zijn de TNF-blokkers. Deze medicijnen blokkeren (remmen) het stofje TNF, dat een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van ontstekingen.

  • Antibiotica
    In sommige gevallen schrijft de arts antibiotica voor om klachten door bacteriële overgroei te verminderen.

  • Diarreeremmers
    Diarreeremmers kunnen de diarreeklachten verminderen. Zij helpen echter niet tegen de ontstekingen.

Operatie bij de ziekte van Crohn

Wanneer medicijnen niet voldoende helpen, is een operatie soms noodzakelijk. Ook kan een operatie nodig zijn wanneer er een vernauwing of afsluiting van de darm is ontstaan. Ontstoken delen of vernauwingen in de darm worden dan door de chirurg verwijderd. In sommige gevallen wordt na een darmoperatie een (tijdelijk) stoma aangelegd.

Een stoma is een kunstmatige uitgang via uw buikwand. Er zijn verschillende soorten stoma’s. Uw ontlasting wordt bij een stoma opgevangen in een zakje dat u vastplakt op uw buik. Dit zakje kunt u zelf vervangen als het vol is. Een tijdelijk stoma wordt aangelegd zodat de (aan elkaar gehechte) darm goed kan herstellen. Na enkele weken of maanden kan de stoma verwijderd worden. Een blijvend stoma wordt met name aangelegd als er een groot deel van de dikke darm verwijderd moet worden.

Wanneer er een groot deel van de dunne darm verwijderd is, kunnen problemen ontstaan met de opname van voedingsstoffen. Uw specialist zal u dan verwijzen naar een diëtist, of zelf voedingssupplementen voorschrijven. Normaal gesproken is de dunne darm ongeveer 5 meter lang. Wanneer u minder dan één meter dunne darm heeft, spreken we van het kortedarmsyndroom (short bowel).

Bronnen: Wiki, MLDS

Advertenties

Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Zoeken